Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Zrównoważony Rozwój – Geotermia w Polsce” im. Świętej Królowej Jadwigi w promocji i popularyzacji energii geotermalnej w Polsce


Marek KAŹMIERCZAK, Jan Stanisław WÓJCIK, Stanisław NOWAK

 

Wstęp

      Stowarzyszenie „Zrównoważony Rozwój – Geotermia w Polsce” im.Świętej Królowej Jadwigi z siedzibą w Łodzi powstało w roku 2004 w odpowiedzi na działalność profesorów Juliana Sokołowskiego, Ryszarda H. Kozłowskiego
i Jacka Zimnego. Dodatkową motywacją powstania Stowarzyszenia była bierność władz samorządowych w sprawie wykorzystywania zasobów geotermalnych, po opracowaniu przez Profesora Juliana Sokołowskiego projektu budowy 5 zakładów geotermalnych  na terenie Łodzi (2002 r.).

      Obecnie Stowarzyszenie zorganizowane jest w 30 oddziałach i 10 kołach na terenie Polski. Wyznaczonymi celami są głównie:
- Informowanie społeczeństwa o ogromnych bogactwach naturalnych Polski,
o możliwości i potrzebie wykorzystywania polskich surowców, szczególnie ogromnych zasobów energetycznych zawartych
w gorących wodach podziemnych naszego kraju. Energia geotermalna powinna być u nas, obok węgla kamiennego, podstawowym nośnikiem energii dla celów gospodarczych.  
      Kolejne cele to:
- działalność na rzecz ochrony wszelkich zasobów mineralnych Rzeczypospolitej Polskiej jako niezbywalnej własności Narodu Polskiego, 
- promocja wykorzystania energii geotermalnej, innych odnawialnych
i konwencjonalnych źródeł energii,
- współpraca z twórcami i promotorami tych zadań,
- edukacja społeczności lokalnej ze szczególnym uwzględnieniem szkół na terenie Polski,
- działalność prowadząca do przekształcenia wszystkich ujęć wód geotermalnych i sieci cieplnych
w niezbywalną własność samorządów lokalnych,

- propagowanie poszanowania zasobów wody,
- działalność na rzecz ochrony środowiska.

 

Ważniejsze wydarzenia z działań Stowarzyszenia „Zrównoważony Rozwój – Geotermia w Polsce” im. Św. Królowej Jadwigi

 

      Stowarzyszenie rozpoczęło swoją działalność od własnych spotkań dyskusyjnych członków i kilku prelekcji nt. geotermii dla łódzkich szkół licealnych oraz stowarzyszeń i wspólnot parafialnych. Ważniejszymi wydarzeniami z zakresu energetyki geotermalnej były współorganizowana wraz  Polską Geotermalną Asocjacją (PGA) oraz Komisją Ochrony i Kształtowania  Środowiska Rady Miejskiej w Łodzi konferencja w Urzędzie Miasta (18.05.2007) z udziałem Sekretarza Stanu z Ministerstwa Środowiska, a także dyskusja nt. geotermii na Wydziale Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego.

      W roku 2011 na XV sesji Rady Miasta Zgierza prezentowany był program pozyskania energii geotermalnej dla miasta Zgierza i regionu.
      W roku 2014, wykorzystując aktywność swoich członków w oddziałach, Stowarzyszenie zorganizowało konferencje nt. geotermii w okolicach Łodzi:
w Głownie, Łowiczu i w Zgierzu.
      Tematyka geotermii była bardzo skutecznie popularyzowana podczas wyborów samorządowych. Członkowie oddziałów w Zgierzu, Głownie, Strykowie i Ozorkowie utworzyli komitety wyborcze wyborców ze słowem „Geotermia” w nazwie.
      We współpracy z Polską Geotermalną Asocjacją (PGA), z profesorami Ryszardem H.Kozłowskim i Jackiem Zimnym, zorganizowane zostały konferencje naukowo-techniczne w Urzędzie Miasta Zgierz (18.03.2015), Urzędzie Miasta Łowicz (16.05.2015), Urzędzie Miasta Tomaszów Mazowiecki (17.05.2015), Urzędzie Powiatu Zgierskiego (18.05.2015). W referatach konferencyjnych informowano o wielkich zasobach mineralnych Polski, przedstawiono zalety wykorzystania wód termalnych, możliwości jakie dają lokalne zasoby, przedstawiono możliwe rozwiązania techniczne. Uczestnikami konferencji byli też przedstawiciele Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z informacją o możliwościach uzyskania dofinansowania do realizowanych inwestycji geotermalnych.
      Ponadto przedstawiciele Stowarzyszenia i PGA uczestniczyli w Urzędzie Miasta Pabianice w naradzie dotyczącej wykorzystania geotermii. Do kilku urzędów gmin wysłane zostały propozycje konferencji – często poprzez oddziały Stowarzyszenia.
      W roku 2015 Oddział Stowarzyszenia w Turku zorganizował trzy konferencje dotyczące geotermii z czynnym udziałem m.in. Starosty i innych przedstawicieli władz samorządowych, potencjalnych inwestorów, dyrekcji kopalni węgla brunatnego.
      W następnych latach Stowarzyszenie zorganizowało, we współpracy z PGA, konferencję naukowo-techniczną Starostwie Gnieźnieńskim (16.02.2016), w Turku (Starostwo Powiatowe,15.03.2016), w Urzędzie Miasta Rawa Mazowiecka (22.06.2015). W konferencjach tych, obok członków Stowarzyszenia „Zrównoważony Rozwój – Geotermia w Polsce” im. Świętej Królowej Jadwigi oraz wymienionych profesorów, uczestniczyli jeszcze z PGA płk. prof. Mieczysław Struś i dr Sebastian Bielik.
      Przedstawiciele Stowarzyszenia odbyli naradę z Burmistrzem Miasta
i Gminy Dąbie i przedstawiając lokalne możliwości energetyki geotermalnej,

      W latach 2016 - 2017 wykorzystując aktywność członków oddziałów, Stowarzyszenie współorganizowało, wraz z PGA, konferencje naukowo-techniczne nt. geotermii w Śremie ( Starostwo Powiatowe, 11.06.2016), Obornikach (Urząd Miasta, 16.06.2016), w Słupsku (Starostwo Powiatowe, 24.09.2016), w Nowym Tomyślu (30.11.2016), w Lesznie (Urząd Miasta, 17.05.2017), Kórniku (Urząd Miasta, 24.06.2017), Gminie Tomaszów Mazowiecki (14.10.2017).
Członkowie Stowarzyszenia odbyli spotkania nt. geotermii z Prezydentami Zgierza i Zduńskiej Woli oraz z władzami Ostrowa Wielkopolskiego, a także z Prezesem spółki uruchamiającej geotermię w Ostrowie Wielkopolskim.
      Stowarzyszenie organizowało nie tylko konferencje naukowo-techniczne, ale również inne imprezy, jak na przykład Piknik w Błaszkach propagujący energetykę geotermalną.           

      W roku 2018 Stowarzyszenie realizowało w ramach Budżetu Obywatelskiego w Zgierzu Cykl 10 prelekcji geotermalnych we wszystkich szkołach Miasta oraz 10 prelekcji dla mieszkańców osiedli.
      Prezes Stowarzyszenia uczestniczył w posiedzeniach Parlamentarnego Zespołu ds. Kopalni Krupiński i technologii podziemnego zgazowania węgla; na jednym z posiedzeń przedstawił prelekcję wprowadzającą na temat potencjału polskich zasobów geotermalnych oraz możliwych korzyści z ich wykorzystania.
      Stowarzyszenie uczestniczyło w konsultacjach Ministerstwa Energii dotyczących Programu rozwoju Polskiej energetyki do roku 2040.

      Członkowie Stowarzyszenia odbyli spotkania z Prezydentem Zgierza, który powołał Komisję ds. Energetyki Geotermalnej do której zaprosił przedstawicieli radnych, MPECu, Polskiej Grupy Energetycznej i Stowarzyszenia.

      W roku 2019 członkowie Stowarzyszenia uczestniczyli w posiedzeniach Komisji ds. Energetyki Geotermalnej przy Prezydencie Miasta Zgierza oraz przedstawili na posiedzeniu poszerzonej Komisji Gospodarki Komunalnej
i Mieszkaniowej Rady Gminy Nowe Skalmierzyce możliwości i korzyści wykorzystania lokalnych zasobów energii geotermalnej.

     W okresie pandemii działalność Stowarzyszenia została zawieszona.

 

Podsumowanie

 

      Obecnie w kilku miejscowościach, gdzie Stowarzyszenie organizowało konferencje rozpoczęła się już realizacja inwestycji geotermalnych. Kilka samorządów uzyskało dofinansowanie NFOŚiGW lub finalizuje ten etap działań. Zaznacza się jednak spadek zainteresowania samorządów tą energetyką.

Zainteresowanie społeczeństwa możliwością pozyskania energii geotermalnej było i jest bardzo duże, jednak obecnie brakuje wiary w możliwość uzyskania pomocy Państwa i realizację takiej inwestycji.

      Jeśli Niemcy wybudowali około 300 ciepłowni i elektrociepłowni geotermalnych, to w Polsce powinno być co najmniej 1000 takich instalacji. Wtedy można by myśleć o pozyskaniu 45% zużywanej energii ze źródeł odnawialnych, zgodnie  zaleceniami UE. Możliwości niewątpliwie są, ale przy obecnym tempie wdrażania energetyki geotermalnej wybudowanie takiej liczby ciepłowni i elektrociepłowni geotermalnych trwałoby ponad 100 lat.

      Powszechna jest opinia, że energia geotermalna jest droga. Powinniśmy jednak patrzeć na czas zwrotu kosztów inwestycji i całkowicie zmienić politykę krajową w tej dziedzinie. W okresie bardzo drożejących paliw i zwiększanych opłat za emisję CO2, wdrażanie energetyki geotermalnej staje się coraz bardziej niezbędne. Konieczna jest presja oddziałów Stowarzyszenia na władze samorządowe, by podejmowały inwestycje geotermalne i presja samorządów na władze państwowe. Konieczne są zdecydowane decyzje Rządu RP dotyczące szybkiego rozwoju energetyki geotermalnej.